Lütfen yeni siteyi Bekleyiniz: https://aawsat.com/turkish


Ortadoğu haber | Şarkul El-Avsat

Rusya’nın Soçi belgesi: Anayasal ordu ve öz yönetimler - ŞARKUL AVSAT
Bir Sayfa Seçin

Londra: İbrahim Hamidi

Suriye Ulusal Diyalog Kongresi’nin, Moskova yönetimi tarafından hazırlanan anlaşma taslağında, Anayasa bağlı bir Suriye Ulusal Ordusu’nun kurulması ve güvenlik birimlerinin insan haklarına uyumlu hareket etmesi gerektiği vurgulanıyor. Şarku’l Avsat’ın ulaştığı anlaşma nüshasında, Suriye’de Ulusal Birlik Hükümeti kurulması ve adaletli bir Öz Yönetim dağılımı ön görülüyor.

Moskova yönetimi, Soçi Kongresi’nin 29-30 Ocak tarihinde başlaması halinde, kongrenin Başkanlık Konseyi, Anayasal Reform Konseyi ve Seçim Konseyi oluşturarak yapılmasını planlıyor.

Kremlin, bölgesel güçlerin yanı sıra, Lübnan ve Irak gibi Suriye’nin komşu ülkeleri ile Mısır, Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Üyeleri ve Astana görüşmelerine katılan ülkelerden gözlemcileri Soçi Kongresi’ne davet ederken, görüşmelere katılacaklar listesi etrafında Rusya, Türkiye ve İranlı yetkililer arasındaki istişareler devam ediyor. Tahran tarafının uluslararası güçlerce ambargo uygulanan tarafları içeren bir liste sunmasına karşılık, Moskova, Ankara ve Tahran yetkilileri, bin 300 davetliyi içeren bir liste üzerinde çalışıyor. Ankara ise yaşanan gelişmelerin ardından PYD ya da YPG yöneticilerinin kongreye davet edilmesine itiraz ediyor. Moskova ise Suriye’nin kuzeyindeki Öz Yönetimlerden Arap temsilcilerin çağrışmasını teklif etti.

Yüksek Müzakere Kurulu (YMK) Cenevre Müzakere Heyeti Başkanı Nasır el-Hariri’nin, Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov ile gerçekleştirdiği görüşmeler bu noktada önemli bir rol oynuyor. Hariri, dün Lavrov ile gerçekleştirdiği görüşmede, muhalif grupların itiraz ettiği Soçi Kongresi’ne katılım meselesinde nihai bir tavır belirlemek için uğraşıyor.

Rusya’nın kongre davetini şimdilik almayı reddeden Hariri, muhalefetin Soçi’ye katılımı için siyasi geçiş sürecinin başlaması, Suriye halkının yaşadığı mağduriyetlerin sonlandırılması ve başta 2 bin 254 sayılı uluslararası karar olmak üzere Suriye’ye ilişkin uluslararası kararların uygulanmasının önemine vurgu yaptı. Hariri ayrıca “Cenevre müzakerelerini destekleyecek hiçbir girişimi reddetmiyoruz” dedi.

Bu gelişmelere paralel olarak, ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson, İngiliz mevkidaşı Borris Johnson, Fransız mevkidaşı Jean Yves Le Drian, Ürdünlü mevkidaşı Eymen Saffedi ve bölgesel temsilcilerle, iki hafta önce, beş bakanın yardımcıları tarafından Washington’da hazırlanan anlaşma metnini ele aldı. Tillerson, söz konusu metindeki prensipleri Rus mevkidaşı Sergei Lavrov ile istişare edecek.

Beş bakan tarafından sunulacak metni inceleyen batılı bir yetkiliye göre, metin Anayasal reformların gerçekleştirilmesi, Cumhurbaşkanı ve Başbakan’ın yetkilerinin sınırlandırılması ve Birleşmiş Milletler (BM) gözetiminde yapılacak yeni parlamento ve yerel yönetim seçimlerine hazırlık yapılması gibi konuları kapsıyor. Tüm bunlara ek olarak metinde, batılı güçlerin Suriye’nin yeniden imarı ve Suriye’deki siyasi geçiş süreci ile güçlü bağlantılar kurması gerektiği meselesine yer veriliyor.
Tillerson, beşli görüşmeyi, Fransa’nın başkenti Paris’te gerçekleştirilecek. Başta Suriye olmak üzere dünyada kimyasal silahların kullanılmasının engellenmesine ilişkin görüşme zirve öncesinde gerçekleştirdi. Avusturya’nın başkenti Viyana’da ise önümüzdeki Perşembe ve Cuma günleri, Esed rejimi ve muhalefet heyetinin katılacağı yeni bir görüşme düzenlenmesi bekleniyor. Ancak, YMK Viyana görüşmelerine katılacağını bildirmesine rağmen Esed rejiminin, BM’nin 2 bin 254 sayılı kararın uygulanması üzerine nasıl bir tavır takınacağı henüz netlik kazanmadı.

Viyana görüşmeleri, Soçi öncesi Rusya’nın Anayasa ihlallerinden uzak durması için Esed rejimi üzerindeki nüfuzunu ne kadar kullanabileceğine dair bir test vazifesi görecek.

De Mistura’nın ilkeleri

Rusya tarafı, Kasım ayı sonunda, BM Suriye Özel Temsilcisi Steffan De Mistura’dan teslim aldığı 12 maddelik belgeyi, Soçi Kongresi’nin anlaşma metniyle birlikte Esed rejimi ve muhalefete teslim etti. Rejim heyetinin başkanı Beşşar Caferi, Suriye’deki teröre karşı savaş sonlanmadan ve muhalefet Riyad Kongresi’nde uzlaşıya vardığı bildirgeden vazgeçmeden De Mistura tarafından sunulan maddeleri göz önüne almayacağını bildirdi.

Batılı bir yetkilinin değerlendirmesine göre, Esed rejiminin söz konusu 12 maddeyi Soçi’de kabul etmemesi oldukça zor gözüküyor.

Şarku’l Avsat’ın ulaştığı Soçi Kongresi anlaşma metninde, kongreye davet edilen Suriye’nin her kesimini temsil eden yaklaşık bin 600 davetli, Suriye’nin içine düştüğü kaos ve yıkımdan kurtarılması için, De Mistura tarafından önerilen 12 maddelik ilkelerin uygulanmasının önemine vurgu yapılıyor.

De Mistura tarafından teklif edilen metin ile Soçi Kongresi’nin anlaşma metninin büyük oranda birbiriyle uyum gösteriyor. Ancak, Rusya, Anayasa’da devletin isminin “Suriye” değil “Suriye Arap Cumhuriyeti” olması gerektiği şeklinde bir şerh düşmüş. Bununla birlikte, Suriye muhalefeti tarafından De Mistura’ya sunulan metinde olduğu gibi Rusya’nın anlaşma metninde de Kürtlere yönelik bir ibare yer almıyor.

Soçi Kongresi’nin Rusya tarafından sunulan anlaşma metninin beşinci maddesinde, “Hükümet, ulusal birlik ve toplumsal uzlaşıya uymak zorundadır. Buna paralel olarak, adil Öz Yönetim hakkını kabul etmelidir” ifadeleri yer aldı. De Mistura tarafından sunulan metinde ayrıca “Öz Yönetim” yerine “Yerel Yönetimler” ibaresi bulunuyor.

Soçi Kongresi anlaşma metninin orduya dair yedinci maddesinde ise ordunun görevlerini Anayasal kurallar çerçevesinde ve yüksek ilkelere uyarak gerçekleştirmesine vurgu yapıldı. Ayrıca metinde, ordunun görevinin teröre ve dış tehditlere karşı ülkenin sınırlarını korumak olduğu belirtiliyor. İstihbarat ve ulusal güvenlik birimlerinin Anayasa çerçevesinde ülkenin güvenliğini sağlaması ve bağlantılı devlet kurumlarının görevlendirmesi halinde sınırlı bir güç kullanması ön görülüyor.

Şarku'l Avsat Türkçe

Şarku'l Avsat Türkçe

Şarku’l Avsat Arap dünyasının önde gelen günlük gazetelerden biridir. 4 kıtada 12 şehirde, her gün eş zamanlı olarak basılmaktadır. 1978 yılında Londra’da yayın hayatına başlayan Şarku’l Avsat, Arap dünyasına ve uluslararası olaylara ait en doğru yayınları yapmaktadır. Derin analizler ve özgün makalelerle birlikte tüm Arap dünyasının en kapsamlı yorumlarını okuyucularına sunmaktadır.

More Posts - Facebook - Google Plus - YouTube