Lütfen yeni siteyi Bekleyiniz: https://aawsat.com/turkish


Ortadoğu haber | Şarkul El-Avsat

Abiy Ahmed’in reformları etnik çatışma riskiyle karşı karşıya | ŞARKUL AVSAT
Bir Sayfa Seçin

Analistler Etiyopya’nın yeni Başbakanı Abiy Ahmed’in reform emellerini gerçekleştirmesi durumunda popülaritesinin artacağını, değişim hızının Oromo ve Jido arasındaki gibi eski etnik düşmanlıkları alevlendireceğinden endişe ediyorlar.

Fransız Haber Ajansı’na konuşan Etiyopyalı politikacı analist Hallelujah Loli, “Etiyopya’daki değişimin hızı ve kapsamı devrime benziyor. İnsanlar iktidarda bir boşluk olduğunu düşündüklerinde, çıkarlarını savunma fırsatını yakalamaya çalışırlar. Bunun şiddetin kaynağı olduğunu düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Abiy’in göreve başlamasının ardından Oromo ve Jido etnik toplulukları arasında haftalarca süren şiddet olayları, yaklaşık bir milyon insanın zorla yerinden edilmesine ve sivil toplum kuruluşlarının ihtiyaçları karşılamak için çaba sarf ettikleri acil bir insani durumun ortaya çıkmasına yol açtı.
Dokuz idari bölge ve anlaşmazlıklar
Etiyopya Halkları Devrimci Demokratik Cephesi Koalisyonu, 1991 yılında iktidara gelmesinden sonra, ülkeyi “etnik federasyon” sistemine göre dokuz idari bölgeye ayırdı. Son aylarda, bu bölgeler arasındaki sınırlar, şiddetli toprak anlaşmazlıklarına şahit oldu. Oromo ve Güneydoğudaki Somalili komşuları arasında ekilebilir arazinin mülkiyeti üzerinde devam eden gerginlik, 2017’de yüzlerce insanı öldüren ve yaklaşık 1,1 milyon insanı yerinden eden şiddet eylemlerinin artmasına neden oldu.

Abiy geçtiğimiz Nisan ayında iktidara geçince, herkese daha iyi günler vaat etti. Ancak ülkedeki etnik gruplar arasındaki şiddet, Abiy’in istediği reformları gerçekleştirmesine karşı büyük bir zorluk çıkarıyor. İki yıl süren hükümet karşıtı protestolardan sonra iktidara gelen Abiy o zamandan bu yana protestocularla iletişim kurmaya başladı.

Etnik çatışmalar durmuyor

Ancak bu yatıştırma politikası, ülkedeki etnik gruplar arasındaki şiddet eylemlerini durdurmadı. En ciddi kriz Jido ve Oromo grupları arasındaydı. Son haftalarda ise Asosa ve Gijiga şehirlerindeki gruplar arasında başka çatışmalar ortaya çıktı.

Piedaso Bora, Abiy’in iktidara gelmesinden sonra Etiyopya’nın güney bölgesindeki komşularıyla sokaklarda dans etmişti. Ancak birkaç hafta içinde, yüz binlerce etnik Jido azınlığıyla birlikte Oromo’lu komşuları tarafından çiftliklerinden kovularak kaçmaya zorlanmış. Addis Ababa’nın 400 km güneyindeki Kirsha’daki bir kampa kaçmak zorunda kalan Piedaso, “Evlerin yakıldığını ve insanların taş attığını gördüm” dedi.

Oromo Jido etnik çekişmesi

Etiyopya’nın ana etnik grubu olan ve kendilerine özel bölgesi olan Oromo ile “Güney’in ulusları, milletleri ve halkları bölgesinin” mensubu olan Jido halkı arasında bir sürtüşme var.

Jido etnik kökenli birçok insan, Oromo bölgesinde Kirsha gibi yerlerde kahve çiftçiliğiyle uğraşıyor ve Oromo makamları tarafından ayrımcılığa maruz kaldıklarını söylüyor. Jido etnik grubunun, bölge idaresine arazi meselesiyle ilgili şikayet dilekçisi vermesi şiddet eylemlerini tetikledi.

Taşları ve orakları silah olarak kullanan insanlar, Shivirao Jedishu’ya saldırmış. O, “Bu sizin bölgeniz değil, bu sizin ülkeniz değil, gitmeniz gerek” denilerek köyüne saldırılmasından sonra Kirsha yakınlarına giden Jido etnik kökenli bir kahve çiftçisi. Söz konusu saldırı nedeniyle bir grup Jido’lu Oromo’ya gitmiş.

21 yaşındaki yeğeninin okul dönüşü sırasında öldürülmesinden sonra yerinden edilmiş insanların olduğu bir kampa kaçan Oromolu Loshu Pedasho, “Jido ile bir sorunumuz yok, ama bize saldırıp oğullarımızı ve kızlarımızı öldürmeye geldiler” dedi.

Uluslararası Göç Örgütü (IOM), Jido etnik bölgesinde yerlerinden edilmiş kişilerin sayısının 150 bine, Oromo’nun batı Goji bölgesinde ise 820 bine ulaştığını tahmin ediyor. Hükümet herhangi bir açıklama yapmadı, ancak AFP’ye konuşan etnik Jido halkı onlarca kişinin öldüğünü söyledi.

Bir Oromolu olan Abiy, iktidardaki ilk dört ayı boyunca, birliği güçlendirmek ve yasanın uygulanmasında acımasız yöntemleri eleştirerek ülkeyi gezdi ve Etiyopyalıların güvenini kazandı.
Abiy farkında olmadan gerginliği artırıyor

Addis Ababa’daki Batılı bir diplomat, başbakanın nezaketinin, bazılarını hesaplarını şiddetle çözmeye teşvik edebileceğini düşünüyor. Söz konusu kaynak, “Abiy’in kasıtlı olmadan durumu gerginliği artırdığını hissediyorum” diyor. Analist Hallelujah, bu şiddet eylemlerinin Abiy’in uyumu artırma çağrılarını haklı çıkardığını söylüyor. “Eğer çatışmalar belli bir limite ulaşırsa, ülkenin bütün istikrarını tehlikeye atabilir, ama aynı zamanda Abiy’in birlik söylemini de destekleyebilir” dedi. Oromo ve Jido onlarca yıl yan yana yaşadı. Ancak sadece şiddet eylemlerinden sorumlu olanların cezalandırılması halinde birçoğu birlikte yaşamaya devam etmek istiyor. Jido’lu çiftçi Zielik Jido, “Bu suçları işleyen insanlar hala orada. Onlar adalete teslim edilmedikçe kendimi güvende hissetmeyeceğim” diyor.

BAE: Eritre ve Etiyopya arasında petrol boru hattı inşa ediyor

Reuters‘in haberine göre BAE, Etiyopya ve Eritre’nin iki ülke arasında 20 yıl süren bir savaşı geçtiğimiz ay sona erdirmesine yardım ederek perde arkasından rol oynadı. BAE, güçlü bir şekilde büyüyen Etiyopya ekonomisine on yıldan uzun bir süredir destek veriyor. Etiyopya Yayın Kurumu, dün BAE’nin Eritre’deki Assab limanı ve Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’yı birbirine bağlayacak bir petrol boru hattı inşa edeceğini duyurdu. Bu duyuru, BAE’nin Afrika Boynuzu’ndaki girişimlerinin arttığının yeni bir işareti.

Etiyopya Yayın Kurumu, bilginin Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed ile BAE Uluslararası İşbirliğinden Sorumlu Devlet Bakanı Reem Haşimi arasında gerçekleşen Addis Ababa toplantısında verildiğini söyledi ve daha fazla ayrıntı vermedi. Ancak Etiyopya Başbakanlık Bürosu müdürü Fitsum Ariga Reuters’e şunları söyledi: “El-Haşimi ile yapılan görüşmelerde sanayi, tarım, emlak, petrol boru hatları ve tatil köyleri gibi sektörlere yapılan yatırımlar üzerinde duruldu. Bunların çoğu inceleniyor.”