Lütfen yeni siteyi Bekleyiniz: https://aawsat.com/turkish


Ortadoğu haber | Şarkul El-Avsat

De Mistura anayasa reform komisyonu sürecinde başarılı olabilecek mi? | ŞARKUL AVSAT
Bir Sayfa Seçin

BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura, Suriye konusunda aktif bölgesel ve büyük güçlerin oluşturduğu iki blok arasında bir köprü kurup Anayasa reformu konusunda ortak bir zemin oluşturmak için Cenevre’de zorlu bir süreç başlattı. Bu iki bloktan biri Rusya’nın önderliğindeki üç garantör devlet diğeri ise ABD’nin liderliğindeki altı devletten oluşan blok.

Mistura ve ekibi bu istişarelere rejim ya da muhaliflerden bir heyet çağırmayacak. Ancak ortak bir zemin oluşturmak için bu iki grupla Anayasa Komisyonu kurmayı kolaylaştıracak istişarelere paralel bir iletişim sürdürülecek. Bu arada Rusya, Amerika, İsrail, Ürdün arasında Güney Suriye sorunun çözümüyle ilgili müzakereler sürerken rejim bu bölgeye operasyon düzenlemek için güç topluyor.

Bugün Cenevre’de Astana sürecinin üç garantör devletinin (Rusya, Türkiye ve İran) Dışişleri Bakanlarının üst düzey yetkilileriyle istişare görüşmelerine başlanıyor. Bu yetkililer Anayasa Komisyonunun kurulmasıyla ilgili mekanizma kurulması, yetki, seçim ve işleyişle ilgili bir çalışma takvimi üzerinde konuşacaklar. Yine Amerika liderliğindeki İngiltere, Fransa, Almanya, Suudi Arabistan ve Ürdün’den oluşan devlet yetkilileri de bu ayın 25’inde aynı konuyu görüşmek üzere Cenevre’ye gelecekler.

Şarku’l Avsat’ın ulaştığı bilgiye göre bu noktaya gelinmesi kolay olmadı. De Mistura ve yardımcısı Remzi İzzeddin Remzi Mısır dahil olmak üzere Türkiye, İran, Avrupa Devletleri, Moskova, Washington ve Brüksel ziyaretleri gerçekleştirdiler. Sorun, Amerika’nın içinde İran’ın da olduğu garantör devletlerle müzakere masasına oturmayı reddetmesiydi.

Ancak Almanya Başkanı Merkel ile Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesi Cenevre’de görüşülecek olan Suriye sorununda aktif olan iki blok arasında köprü kurulmasını sağlayacak kritik bir görüşme oldu. Bu görüşme bir yıldan uzun zamandır süren Soçi ve Astana sürecine tarafsız bakmayan Türkiye, İran ve Rusya’nın uluslararası bir çatı altında görüşmelere devam edeceğine dair bir işaret verdi.

Yine işaretlerden biri de Putin’in Esad’ı De Mistura’nın görevlendirildiği anayasa reformu için kurulacak komisyona 15 temsilci göndermesi için ikna etmesi oldu. Şam’ın uluslararası delegasyonu misafir etmeyi defalarca reddetmesi üstelik onlara Soçi kongresinin sonuçlarına karşı hamlede bulunmasına rağmen.

Uluslararası delege birkaç gün önce BMGK’nın 2254 sayılı kararı çerçevesinde ilerleme kaydetmek için bir dönüm noktasında olduğumuzu söyledi. Delege “şu anda Anayasa Komisyonunda ilerleme kaydetmeye odaklanıyoruz” dedi.

Engellerin büyüklüğünü gördüğü için De Mistura gelecekle ilgili beklentilerin çıtasını yüksek tutmuyor.

Birbirinden uzak iki siyasi tutumun birbirlerine meydan okuduğu bir vasatta bir araya geliş nasıl olacak. Zira Amerika, siyasi sürece geçişte ısrarlı ve Esed’in gitmesini istediği gibi İran’ın nüfuzunun azalmasını istiyor.
Siyasi intikal sürecinde Suriye’nin yeniden imarıyla ilgili tutumda da iki blok arasında farklılık gösteriyor.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Washington ve Moskova arasında “siyasi uzlaşmaya” varmayı ümit ediyor. Guterres, birkaç gün önce Başkan Putin ve Donald Trump ile Suriye dosyası hakkında ayrı ayrı görüşmeler yapmayı planladığını söyledi. Siyasi çözümde yer alan tüm ülkelerden, geçiş sürecinin başlaması ve 2021 tarihinde cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin yapılması konuşulacak bu zaman zarfında ise Esed’in katılımı konusu ise tartışılmayacak.

Siyasi uçuruma ilave olarak kurulacak Anayasa Komisyonuyla ilgili teknik meseleler de var. Komisyonun kaç kişi olacağı ( 40- 50 kişi önerileri var), ya da kararların oy birliği, çoğunluk ya da üçte ikinin onayıyla mı alınacağı konuları gibi.

Diğer bir düğüm ise Suriye muhalefetinin “Suriye Müzakere Sürecinde” payının olup olmayacağı. Müzakere kurulunun önümüzdeki günlerde komisyon adayları arasında iç mutabakat sağlaması için iki bloğa ait bölgesel ve uluslararası devletlerle Cenevre’de bir toplantı düzenlenecek.

Moskova ve Tahran, Şam’ın De Mistura’ya sunduğu listeyi beğendi. Astan- Soçi sürecinde Ankara, muhaliflerin isim listesini sunmayı üstenmişti. Ancak Cenevre’de bugün başlayacak görüşmeler komisyona katılacak muhaliflerin isimleri konusunda Amerikan bloğunun etkisini güçlendirecek.