Lütfen yeni siteyi Bekleyiniz: https://aawsat.com/turkish


Ortadoğu haber | Şarkul El-Avsat

Devletlerin imar ettiği, tek bir devletin yıktığı Irak | ŞARKUL AVSAT
Bir Sayfa Seçin

Irak, bazı devletlerden ülkenin yeniden imarına destek için 30 milyar dolar verileceğine dair söz aldı. Gerçek şu ki konuya ilişkin çok fazla isteği olan yok. Bunun sebeplerinden biri de savaşların oldukça külfetli faturaları nedeniyle bölge ülkelerinin ekonomik durumlarının sıkıntılı olması.

Finansal kaynak yokluğundan daha da büyük sorun Irak’ın kötü yönetiliyor oluşudur. Milislerin konuşlandığı ve yolsuzluğun had safhaya ulaştığı bir ülkeye kim yatırım yapmak ister? Hükümet zayıf ve açık bir mezhep sorunu var. Terör, Musul ve diğer yerlerde hezimete uğratılmış olsa da ortadan kaldırılamadı. Dış müdahaleler, özellikle de İran’ın müdahaleleri artıyor. Bunlar, ABD ve BM’nin destek sağlamaya yönelik baskısı olmasına rağmen göz ardı edilemeyecek ciddi zorluklardır.

Irak’ın sorunu finansal kaynakların olmaması değil, bahsettiğim ve halen muzdarip olduğu musibetlerin çokluğudur. Fakat Irak kendiliğinden zengin. Dicle ve Fırat’ın yanı sıra dünyanın beşinci geniş petrol rezervlerine sahip ve ülke gaz hazinesi üzerine kurulmuş. Güvenlik konusunda istikrar sağlayabilse ve siyasi otoritesi devletin tamamını egemenliği altına alabilse hiç kimse ülkenin yeniden imarı için kredi vermek ve yatırım yapmak konusunda tereddüt etmez.

Iraklılar konferanslara ve taahhütlere aldanmıyor. Çünkü vaad edilenlerin çoğu verilmeyebilir. Tıpkı daha önce, Afganistan, Somali, Lübnan, Yemen ve Gazze’ye de yapıldığı gibi. Taahhütler yerine getirilmedi. Çünkü bu ülkeler şiddet ve kaos döngüsünden çıkamadı. Gazze deneyimi bu konudaki kötü örneklerden biri. Her destek verildiğinde siyasi otoritenin kötü yönetimi, düşmanın şiddetli tepkileri nedeniyle daha da çöktü. Hizbullah’ın açmaza düşürdüğü Lübnan da aynı şekilde. Tekrarlanan savaşlar ülkenin çöküşüne neden oldu. Körfez ve Batı ülkelerinden yeniden imar edilmeyi, köprülerinin, limanlarının ve ordularının yeniden inşa edilmesini bekliyorlar.

Irak hatalarının bedelini ağır bir şekilde ödüyor. Kuveyt, Irak’ın işgali nedeniyle tazminat olarak 46 milyar dolar aldı. Geriye 4 milyar dolar kaldı. Bugün, Irak’a yeniden imar edilmesi için 30 milyar dolar alma taahhüdü verildi. Türkiye 5 milyar dolar, ABD 3 milyar dolar, Suudi Arabistan 1,5 milyar dolar, Kuveyt 1,5 milyar dolar, Katar yarım milyar dolar, AB de yarım milyar dolardan az bir meblağ destekte bulunma sözü verdi.

Irak’ın yeniden imar edilmesi ve destek veren tarafların listesi hakkındaki değerlendirmemize gelecek olursak… Iraklılara yardım eli uzatmayan tek ülke İran! Irak’ın bugün bu durumda olmasının en büyük nedeni olan İran, merkezi hükümetin başarısızlığa uğramasından da sorumludur. Tahran’daki rejim, Irak devletinin kurumlarına egemen olmak için ülkeyi parçalara ayırarak paralel bir ordu olan ve Lübnan’daki Hizbullah’a benzer, onunla aynın işleve sahip ‘Haşdi Şabi’yi’ kurdu. Hamaney rejimi sivil bir devlet oluşturmak adına Irak’taki dini grupları desteklemeye çalıştı. Irak yönetimine askeri kurumları nasıl yöneteceğini dikte etmek, savaşlarını yönetmek, Suriye ve Lübnan’dan geçerek eylemlerini finanse etmek üzere Kasım Süleymani’yi gönderdi. İran Devrim Muhafızları’nın müdahalesi olmasa Iraklılar ülkelerinin siyasi kurumlarının ve uluslararası toplumun desteğiyle daha iyi bir hayat sürerler. Petrolünden, sularından ve gençlerinden istifade ederek büyük bir ülke inşa edebilirler.

Geriye tek bir soru kalıyor: Iraklılar, İran Devrim Muhafızları ve silahlı dini milisler halen ülkede iken, ülkelerini yeniden nasıl inşa edebilirler?