Lütfen yeni siteyi Bekleyiniz: https://aawsat.com/turkish


Ortadoğu haber | Şarkul El-Avsat

Ekonomistlerden dünyaya Babu’l Mendeb ve Hürmüz uyarısı | ŞARKUL AVSAT
Bir Sayfa Seçin

Riyad/Fethurrahman Yusuf

Ekonomistler, İran’ın Babu’l Mendeb ve Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini tehdit eden eylemleriyle başa çıkmak için kararlı adımlar atılmaması halinde, uluslararası ekonomi ve ticarette durgunluğun kaçınılmaz olabileceğini belirtti. Ekonomi uzmanları, bölgedeki gerilimin devam etmesi halinde tüm dünyanın bu ekonomik güvenlik denkleminin en büyük kaybedeni olacağına vurgu yaptılar.

Suudi Arabistanlı ekonomi uzmanı Fadl Elbuayneyn, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Babu’l Mendeb, petrol taşımacılığı bakımından dünyanın en fazla petrol varilinin geçtiği dördüncü boğaz. Suudi Arabistan’ın rafine petrol sevkiyatlarının her iki yönde de yapıldığı boğazdan Avrupa, ABD, Asya ve Kuzey Afrika’ya günde 5 milyondan fazla varil ham petrol ve rafine edilmiş petrol ürünleri taşınıyor. Suudi Arabistan’ın Babu’l Mendeb Boğazı’ndaki petrol sevkiyatlarını askıya almasının, dünya ticareti, petrol akışı ve küresel büyüme üzerinde olumsuz yansımaları olacak. Suudi petrolünün akışındaki bu aksamanın ilk hasarları, dünya pazarına doğru yayılmaya başladı. Petrol taşımacılığı için öngörülen yeni rotanın uzunluğu sebebiyle ithalat süresinin uzaması, petrol fiyatları, taşımacılık masrafları ve sigorta maliyetlerinde artışa sebep olacak” ifadelerini kullandı.

Yükselen petrol fiyatlarının, şu anda büyük sorunlar yaşayan küresel büyümeyi olumsuz etkileyeceğini söyleyen ekonomi uzmanı Elbuayneyn, “Küresel ekonomilerin omurgası olan petrol arzını aksatan tehditlerin artmaması gerekiyor. Aynı şey, Husi milislerinin tehditlerinden etkilenen ticari nakliye gemileri için de geçerli. Bu tehditler, ticaret ürünleri ve mallarının akışını ve dünya ticareti maliyetlerini olumsuz etkileyecek” şeklinde konuştu.

ABD-İran arasındaki gerilimin bölgeye etkisi

Ekonomist, Riyad ve uluslararası toplumun, Babu’l Mendeb Boğazı üzerinden petrol sevkiyatlarını askıya alarak, uluslararası nakliye hatlarını korumak için sorumluluklarını yerine getirdiğini kaydetti. Elbuayneyn, “Eğer Babu’l Mendeb krizi, küresel kaygılara yol açan Hürmüz Boğazı’na ulaşırsa, gelecekteki maliyetler ve petrol fiyatlarındaki olası değişiklikler nedeniyle, piyasada kargaşa ve rekor fiyat artışlarına doğru tehlikeli bir ilerleyiş söz konusu demektir” ifadelerini kullandı.

Babu’l Mendeb Boğazı’nın, İran’ın bölgedeki askeri kolu olan Husi milisleri tarafından tehdit edildiğini açıklayan Elbuayneyn, bu durumun ABD ile İran arasında olası bir çatışma çıkması halinde, Hürmüz Boğazı’nda doğrudan bir İran tehdidinin devam edebileceğine işaret etti. Fadl, böylece mevcut tıkanıklığın hızla artacağı ve olaylardaki gelişmelerle paralel olarak yüksek fiyatlarla yansımaları olacağını belirtti.

Öte yandan /Eş-Şuruk Ekonomi Araştırmaları Merkezi Başkanı Dr. Abdurrahman Bağşin, Babu’l Mendeb ve Hürmüz Boğazı güvenlik tehditleri ve Suudi Arabistan petrolünün bu iki boğazdan geçmesinin engellenmesinin, fiyatlarda büyük bir artışa sebep olacağı konusunda ekonomist Elbuayneyn ile aynı fikirde. Bu artışın ayrıca, Avrupa ve ABD halklarının büyük ilgi gösterdiği benzin ve petrol türevlerinin fiyatlarına da yansıyacağını düşünen Abdurrahman Bağşin’e göre, bu da fiyatların ekonomik etkisinin siyasete de yansıyacağı anlamına geliyor.

Çevreye etkisi

Suudi Arabistan petrol tankerlerini ve petrol sevkiyatının korunmasını, ekonomi ve uluslararası ticaretin korunması anlamına geldiğini düşünen Bağşin, bu yüzden büyük güçlerin, bu konuda daha büyük bir rol üstlenmesi gerektiğine işaret etti. Petrol gönderilerinin Babu’l Mendeb’den geçişiyle ilgili risklerin önemli bir yönü olduğuna dikkat çeken Bağşin, bu yönün çevresel riskler olduğunu belirtti.

Petrol tankerlerinin hedef alınmasının, bir çevre felaketine neden olabileceğine işaret eden Bağşin, ayrıca balıkçılık ticareti ile bağlantılı çevresel ve ekonomik alanların da bundan etkileneceğini vurguladı. İran ve Husi milislerinin Babu’l Mendeb ve Hürmüz Boğazı tehditleri konusundaki tutumlarına dikkat çeken Bağşin, uluslararası toplumun bu milislerin oluşturduğu ticaret engellerini ortadan kaldırmanın yanı sıra ekonomiyi ve uluslararası ticareti korumak için daha fazla çaba harcaması gerektiğinin altını çizdi.

Gerekçe güvenliğin sağlanması

Diğer yandan uluslararası ticaret uzmanı ekonomist Amir Kayyum, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, “Suudi Arabistan, petrol ticaretine yönelik güvenlik tehditlerine karşın Babu’l Mendeb ve Hürmüz Boğazı’nda güvenliği sağlamak için geçişleri uluslararası koruma kapsamında askıya aldı” dedi.

Kayyum, uluslararası toplumun çeşitli kurumları aracılığıyla, ekonomik ve ticareti tehlikeye karşı kısıtlayıcı davranışların artmasıyla ortaya çıkan belirsizliği ortadan kaldıran açık, dürüst ve pratik kararların yürürlüğe girmesi gerektiğine dikkat çekti. Ekonomist ayrıca, uluslararası güvenlik ve istikrarı tehdit eden bir yapının kontrol altına alınması için harekete geçilmesi gerektiğini vurguladı.