Lütfen yeni siteyi Bekleyiniz: https://aawsat.com/turkish


Ortadoğu haber | Şarkul El-Avsat

‘ExxonMobil’ Rusya’ya uygulanan yaptırımlar nedeniyle ‘Rosneft’ ile ortaklıktan çekiliyor | ŞARKUL AVSAT
Bir Sayfa Seçin

ABD’li ‘ExxonMobil’ şirketi, Batı tarafından Rusya’ya uygulanan yaptırımların ardından Rus ‘Rosneft’ şirketi ile birlikte yürütülen tüm ortak projelerden çekildiğini açıkladı. Öte yandan Çin medyası, CEFC Çin Enerji Şirketi, anlaşma kapsamındaki banka kredilerini güvence altına almadığı için Rosneft’teki 9 milyar dolarlık hissesini iptal edebileceğini duyurdu.

Çin anlaşmayı iptal etmese bile Rosneft rahat bir nefes alamayacak. Batı yaptırımlarından dolayı Moskova’nın, ABD ve Avrupa şirketleri ile arasındaki işbirliği sınırlı seviyede. Çinli şirketler, Rusya ile bu alandaki faaliyetlerini artırmaları için iyi fırsatlar sunuyor.

Şirket çekilme kararını borsaya bildirdi

ExxonMobil, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) gönderdiği yıllık raporunda, bu yıl (2018) en büyük Rus petrol şirketi olan ‘Rosneft’ şirketiyle yapılan ortak girişimlerden çekilmeye başlaması gerektiğini belirtti. Raporda, 2013 – 2014 yıllarında Rosneft ile ortak olarak petrol arama çalışmalarını gerçekleştirmek için çeşitli projeler yapıldığı, 2014’te ABD ve Avrupa Birliği’nin (AB) Rus enerji sektörüne yaptırım uyguladığı, 2017 yılının ikinci yarısında, ABD’nin yasal olarak Rusya’ya karşı yaptırımlar uyguladığı vurgulandı.

Karar, 200 milyon dolarlık kayba neden olacak

Raporda, ExxonMobil ve yan kuruluşlarının, yukarıda belirtilenlere uygun olarak tüm mevzuata, kurallara ve standartlara uyacağı ve 2017 sonundan bu yana gerçekleştirilen Rosneft ile ortak girişimlerden çekilme kararı alındığı aktarıldı. ExxonMobil raporuna göre, bu kararın uygulanması, yaklaşık 200 milyon dolarlık kayba neden olacak.

“ExxonMobil, bu adımı atmak zorunda kaldı”

Rus Petrol şirketi Rosneft tarafından yapılan açıklamada ile bu kararın beklendiği dile getirildi. Şirket Sözcüsü Mihail Leontev, Rusya merkezli TASS Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada, “Yeni bir şey değil. Bu durum maalesef yaptırımlarla bağlantılı olarak beklenen bir olay” ifadelerini kullandı. Leontev, “ExxonMobil, bu adımı atmak zorunda kaldı diyerek kendi kanaatini ifade etti.

Rosneft Sözcüsü Leontev, RBK gazetesine yaptığı açıklamada ise şu ifadeleri kullandı; “Ortak projelerden çekilme kararının kesinlikle, ExxonMobil ile Rosneft arasındaki ilişkilerin kesileceği anlamına gelmemektedir. Şirketin şuan bu kararı açıklamak zorunda kalma sebebi ise, Karadeniz’de başlatılacak olan kuyu çalışmasının zamanının gelmiş olması ve buna başlamadan ortaklıktan çekilmesi gerekirdi.”

Leontev ayrıca raporda bahsedilen kayıpların asıl sebebi, ExxonMobil’in Karadeniz’de başlayacak projeden çekilmesi olduğunu belirtti.

An itibariyle, ExxonMobil’in yaptığı tüm çalışmaların kendi mülkleri olduğuna işaret eden Rosneft Sözcüsü, anlaşmaların açık olduğunu ve anlaşmadan çekilen tarafın kayıpları karşıladığını belirtti.

Rosneft, tek başına arama yapmaya devam edecek

Karşılıklı işbirliğinde herhangi bir dengesizlik yaşanmasının her iki taraf içinde risk taşıdığını belirten Leontev, Rosneft’in, Amerikan ortağının yardımı olmadan denizde arama yapmaya devam edebileceğini de kaydetti.

Raporlar, Rosneft’in petrol sahalarında çalışma yapması için gerekli teknik donanıma sahip olmadığını göstermektedir. Özellikle Karadeniz’de ve Kuzey Rusya Denizi’nde sondaj ve kazı yapmak için ExxonMobil şirketine bağımlıydı.

1992’de Rosneft ve ExxonMobil arasında ortaklığın başlamasıyla ABD’li şirket, Kazakistan’daki Tengiz petrol sahasından Rusya’nın Karadeniz’deki Novorossiysk Limanı’na petrol nakletmek için Hazar Denizi üzerinden boru hattı kurulması projesine de katılmıştı.

Ortaklık, 1995 yılında kuruldu

ExxonMobil resmi web sitesinde, şirketin 1995 yılında Rus tarafıyla ortak olduğu ve projenin yüzde 30 hissesini elinde bulundurarak, Rusya’nın doğusundaki Sakhalin-1 petrol sahasında arama ve üretim projesine katıldığı bilgisi aktarılıyor.

Stratejik anlaşmaya Tillerson da katılmıştı

ExxonMobil ile Rosneft arasında 2011 yılında Kuzey Kutup sahanlığında arama yapmak için stratejik bir anlaşma imzaladı. Rosneft Yönetim Kurulu Başkanı Eduard Khudainatov ile o dönem ExxonMobil Başkanı olan ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson arasında 2012 yılının ilkbaharında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de katıldığı bir törenle bir anlaşma imzalandı.

Rosneft’in yan kuruluşlarından biri, 2013’te Meksika Körfezi’ndeki ExxonMobil’a ait bir arama projesinde ortak oldu.

Tüm projeler askıya alındı

Ortaklık, ABD’nin Rus enerji sektörü de dahil olmak üzere bir takım yaptırımlar uyguladığı 2014 yılına kadar sürdü. Rosneft ve ExxonMobil, 2011’den bu yana yaptıkları anlaşmalara dahil olan tüm projelerin yanı sıra arama ve sondaj çalışmalarını askıya almak zorunda kaldılar. 2016’da da Meksika Körfezi projesindeki ortaklık donduruldu.

CEFC, Rosneft ile anlaşmayı iptal edebilir

Rosneft’le olan anlaşmalarla ilgili diğer bir gelişme ise, Çin petrol şirketi CEFC’nin Rosneft’in 9,1 milyar dolar değerindeki hisselerinin yüzde 14’ünden fazlasını satın almak için yaptığı anlaşmayı iptal etme ihtimalinin olabilir. Şirket işlemi tamamlamak için ihtiyacı olan paranın kalan kısmını sağlamak için kredi alabileceği bankayı bulamadığı için anlaşmayı iptal etmek zorunda kalabilir. Çinli bir gazete, Rosneft ile yapılacak anlaşmanın akıbetinin, CEFC başkanına soruşturma açan Çin makamlarının elinde olduğunu kaydetti.

Bankalar anlaşma yapmaktan çekiniyor

Gazetenin kaynaklardan aktardığı bilgiye göre, Çinli şirket, Rosneft ile yapılan anlaşmada, tutarın 4 milyar dolarını ödemeyi ve geri kalan kısmı karşılamak üzere banka kredisi almayı planlıyordu. Ancak bankalar şu an Çin şirketinin başkanı hakkında açılan soruşturma nedeniyle anlaşmaya katılmaktan korktukları aktarıldı.

CEFC, Eylül ayı başında, Rusya’nın dev petrol şirketi Rosneft’teki hisselerin yüzde 14.16’sını 9.1 milyar dolar karşılığında satın almak istediği açıklamıştı. Anlaşma, Çin’in Rusya’daki en büyük yatırımı olarak tabir ediliyordu. Anlaşmanın tamamlanması halinde, dünyanın ikinci büyük petrol tüketicisi olan Çin ile dünyanın en büyük petrol üreticisi olan Rusya ile arasındaki işbirliğini artacak.