Lütfen yeni siteyi Bekleyiniz: https://aawsat.com/turkish


Ortadoğu haber | Şarkul El-Avsat

Hamaney, Devrim Muhafızları kurumlarına yönelik eleştirilere karşı ‘temkinli’ görünüyor | ŞARKUL AVSAT
Bir Sayfa Seçin

İran “Devrim Rehberi” Ali Hamaney, İran’ın ekonomik durumu ve ülkede yaşananlar hakkında yaptığı konuşmada, kendisine tabi olan kurum ve organları, ıslah edilmelerine yönelik eleştirilere karşı savunmaya çalıştı.

Hamaney, İran’ın geçtiğimiz ay hükümet ile muhalifler arasında ekonomik koşulların kötüleşmesine ilişkin atışmalara sahne olmasının ardından, söz konusu eleştirilerin, mevcut tehlikeli koşullar altında kamuoyunda yaratacağı hayal kırıklığına yönelik uyarılarda bulundu.

Hamaney, salı ve çarşamba günü gerçekleşen 6 aylık toplantısını gerçekleştirdikten sonra, Uzmanlar Meclisi üyeleri ile bir araya geldi.

Hamaney, kötüleşen ekonomik durum nedeniyle hükümete karşı yoğun iç eleştirilerin olduğu zamanda Hasan Ruhani başkanlığındaki hükümetin yanında yer almıştı. Ancak Hamaney’in hükümetin yanında yer almasının arka planında, hükümete paralel organların rolü ve kendisine tabi kurum ve organlara yönelik siyasi çevrelerden gelen yoğun eleştirilere karşılık vermeye yönelik tutumunun da payı var.

Hükümetin paralelinde işleyen kurumların ve faaliyetlerinin hükümete hizmet etmediğini belirten Hamaney şu açıklamalarda bulundu:

“Eleştiriler, kamuoyunu hayal kırıklığına uğratmayacak bir şekilde olmalıdır. Çatışma, bir çalışma grubunun oluşumuna ve hükümetin paralel eylemlerinin çıkarına hizmet etmeyeceği gibi, ıslahın yolu da değildir. Tecrübe, paralel faaliyetlerin yasal çerçevelere uygun olması gerektiğini göstermiştir.”

En önemli eleştiriler, geçtiğimiz birkaç gün içinde, 8 yıllık ev hapsinde olan reformist lider Mehdi Kerrubi’nin mektubunda dile getirildi. Mehdi Kerrubi, Velayet-i Fakih rejimi teorisinde Rehber’i seçen, denetleyebilen ve azledebilen anayasal kurum olan Uzmanlar Meclisi’ne, rejimin en üst makamında bulunan Rehber’e bağlı askeri ve iktisadi kurumların durumu hakkında soruşturma açmaları çağrısında bulunmuştu.

Mehdi Kerrubi, bundan 8 ay önce Hamaney’e doğrudan gönderdiği mektupta, rejimin en önde gelen sorumlularından olduğu için siyasetiyle alakalı sorumluluğu yüklenmesini talep etti.

30 yıl boyunca İran, başta askeri cephedeki ordunun mukabili olan Devrim Muhafızları olmak üzere hükümete paralel birtakım organlarının ortaya çıkışına tanık oldu.

Devrim Muhafızları Hava Kuvvetleri son on yılda, dikkate değer bir şekilde balistik füze kapasitesini oldukça geliştirdi. Bununla birlikte radar ve insansız hava araçları geliştirmeye ve Rus yapımı savaş uçağı almaya çalışıyor.

İstihbarat birimi söz konusu olduğunda, Devrim Muhafızları istihbaratı, İstihbarat Bakanlığı’nın paralel bir organıdır. Yetkileri ise Kudüs Gücü’nün dış faaliyetleri ve güvenlik meselelerine ilişkindir.

Devrim Muhafızları ayrıca, İran hükümetinin ekonomik ve inşaat hizmetleriyle rekabet eden ekonomik kuruluşlara ve kentsel tesislere sahiptir. Bu kuruluşlardan en önemlisi petrol, yollar ve barajlar alanında çalışan Hatemü`l-Enbiya kuruluşudur.

Muhafızlara yönelik eleştiriler, ekonomi ve istihbarat faaliyetleri ile sınırlı değildir. Muhafızların faaliyetleri ve parlamento seçimlerinde kendilerine ayrılan fonlar, ülke çapında yoğun tartışmalara sebep oldu.

Muhafızların bir dizi üyesi, askeri üniformaya geri dönmeden önce parlamentoya girdi. Ruhani, muhafız adaylarının 2017 cumhurbaşkanlığı seçimi kapsamında kampanyaları çerçevevsinde fonları, kaynakları ve karargahları kullanmalarını eleştirmiş ve “silah sahibi olan hükümet” ifadeleriyle para, silah ve medya organlarına sahip olan kuruma yönelik eleştirilerde bulunmuştu. Ayrıca, Devrim Muhafızları’nın isteklerini diplomatik kurumlara dayatması, elçilik kadrolarının atanmasına ve büyükelçilerin aday gösterilmesine müdahale etmesi gibi faaliyetleri de söz konusu eleştiriler arasındaydı.

Bu eleştiri oklarının yöneldiği bir diğer mesele ise medya içeriğinin üretiminde, özellikle sosyal ağlarla ilgili olarak dışarıya ve içeriye yönelik propagandalara ilişkin aslanın payına sahip olan Devrim Muhafızları’na bağlı haber ajansları ve medya kuruluşlarıdır.

Öte yandan, yargı, Hamaney’in ofisi, dini kurumlar ve hayır kurumları gibi çeşitli organlar; devlet kurumlarıyla rekabet ediyor ve bir dizi ekonomik ve kültürel kurumları bünyesinde barındırıyor.

Ruhani’nin ikinci dönem cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanmasının ardından 7 Haziran 2017’de yaptığı ilk konuşmada, Hamaney, hükümet organlarının kültürel düzeydeki eksikliklerini telafi etmek için inisiyatif almak üzere Devrim Muhafızları’na bağlı kurumlara çağrıda bulunmuştu. Hamaney’in tutumu daha sonra kültürel alanda paralel kurumlara destek verdiği yönünde yorumlandı.

Hamaney’in rolüne dair eleştiriler, İran cumhurbaşkanı ve hükümetine yönelik eleştiriler ile aynı zamanda denk geldi. Ruhani, kötüleşen ekonomik duruma ilişkin gensoru amacıyla iki hafta önce meclise çağrılmış ve gensoru sırasında ülkenin kriz durumunda olduğunu reddetmişti.

Ruhani, İran’daki durum hakkında şeffaf bilgiler vereceği sözünü yerine getirmediği için reformcu müttefikleri tarafından yöneltilen eleştirilere maruz kalmıştı.

İranlı İşçiler Haber Ajansı İLNA’nın bir kaynaktan aktardığı bilgiler arasında, gensoru öncesinde Ruhani ile Hamaney’in mektuplaştıkları bilgisi de vardı.

Bununlar birlikte Ruhani, ekonomik durumun bozulması ve ülkenin iç gerginliği ile ilgili meselelerin ele alındığı Uzmanlar Meclisi toplantısına katılmadı. Hamaney, İran’ın geçtiğimiz ay hükümet ile muhalifler arasında ekonomik koşulların kötüleşmesine ilişkin atışmalara sahne olmasının ardından, söz konusu eleştirilerin, mevcut tehlikeli koşullar altında kamuoyunda yaratacağı hayal kırıklığına yönelik uyarılarda bulundu ve yetkililere bu tür sonuçlar verebilecek açıklamalarda bulunmamaları çağrısı yaptı.

İran’ın bölgesel etkinliğine atıfta bulunan Ruhani, hassas durumun sebebinin düşman sayısının artması ile ilgili olmadığını belirtti. Yaşanan durumun rejimin yeni bir yol takip etmesi ile hegemonya sisteminden bu yana geçen 40 yıllık bir süre içerisinde ortaya çıkan farklı fikirlerin etkisiyle olduğunu söyleyen Ruhani, yetkililere, değişen şartlara uygun olarak hareket etmeleri çağrısında bulundu.

Hamaney, İran parasının değer kaybı ile ilgili olarak “Para birimi, külçe altın ve ulusal paranın devalüasyonu meseleleri medya savaşı ve propaganda atmosferinden etkileniyor” açıklamasında bulundu ve tarafları sorunların ve eleştirilerin hacmini genişletmekle itham etti.

Hamaney, “Bu durumlar gerginliğe ve kötü niyetli virüsün yayılmasına yol açıyor” diyerek sözlerini sürdürdü.

Cumhurbaşkanları ile olan ilişkilerine atıfta bulunan Hamaney, 30 yıldan bu yana üstlendiği sorumluluklar hakkında ortaya atılan tartışmalara örtülü bir yanıt verdi ve çeşitli alanlar hakkında hükümete yöneltilen eleştirilerin bazı durumlarda “oldukça sert” olduğunu belirtti.

Hamaney, sözcüsü aracılığıyla, üst düzey yetkililere olan kamu güveninin azalması konusunda uyarılarını yineledi ve şu ifadeleri kullandı:

“Ülkede, düşmanların sahte söylemlerinin doğrulandığı ve atılan olumlu adımların eleştirildiği bir atmosfer olmamalı. Bu oldukça tehlikeli bir durumdur. Ülke, Devrim Muhafızları’nın kavramlarına, ilkelerine ve gerçeklerine doğru ilerliyor.”

Hamaney, ülkedeki gelişmeler ve yaşanan olaylar hakkında bilgi sahibi olmaları için vatandaşlara bir mesaj gönderdi. Çeşitli yetkililerle özel toplantılar düzenlediğine dikkat çeken Hamaney, herkes tarafından bilinmeyen bir dizi konuda görüşmelerde bulunduğunu belirtti.

Hamaney’in açıklamaları, mecliste gerçekleşen ateşli bir oturumdan iki gün sonra geldi.

Birçok gözlemci, iki milletvekilinin konuşmaları ile ilgili olarak “üst düzey yetkililerin eleştirisinde niteliksel bir sıçrama” yorumunda bulundular.

İran Meclisi Tahran Milletvekili Pervane Silahşori, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik ve siyasal krizden çıkmak için referandum dahil alınması gereken bir dizi radikal kararlar olduğunu belirtti. Reformistlere yakınlığıyla bilinen Silahşori, “Askerlerin siyaset ve ekonomideki varlığına şahit olmaktayız. Ekonomik ve kültürel alanda gelişme sağlamak için askerler kışlalarına dönmelidir” dedi.

İran Meclisi Abadan Milletvekili Gulam Rıza Şerefi ise konuşmasına ABD Büyükelçiliği istilasını eleştirerek başladı ve bu durumun İran ile olan dış ilişkilerin sekteye uğramasına yol açtığına değindi.

Humeyni’nin zehir kadehine elini uzatmaya cesaret etmesine kadar, İran’ın savaşı durdurmayı reddettiğini söyleyen Gulam Rıza, İran’ın nükleer programı faaliyetlerine yönelik eleştirilerde bulundu.