Lütfen yeni siteyi Bekleyiniz: https://aawsat.com/turkish


Ortadoğu haber | Şarkul El-Avsat

İran ve ABD arasındaki nükleer anlaşmada Fransa arabulucu olabilir | ŞARKUL AVSAT
Bir Sayfa Seçin

İran ve ABD arasında 2015 yılının Temmuz ayında imzalanan 5+1 nükleer anlaşmayı ABD’nin veto etme niyeti üzerine başta Fransa olmak üzere AB ülkelerinden gelecek bir arabulucu kapısını İran teknik anlamda kapatmış durumda.

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin basın toplantısında dün ifade ettiği gibi, İran’ın askeri güçlerini özellikle de balistik füzeler konusunu pazarlık konusu yapmayacağını ve yeniden müzakere masasına oturmayacağını açıklamasıyla arabuluculuk kapılarını tamamen kapatmış oldu.

Trump 4 ay süre tanıdı

Bu gelişmelerin ardından Avrupalılar, kendilerini Washington ve Tahran’ın takındığı aşırı iki uç arasında buldular. ABD Başkanı Donald Trump, ABD tarihinde imzalanan “en kötü” anlaşma olarak tanımladığı nükleer anlaşmadaki bazı kısımların değişmesini talep ediyor. Trump yaptığı bu hamleyle topu Avrupalılara attı ve AB ülkelerine 4 ay süre tanıyarak isteğinin olmaması durumunda anlaşmayı feshedeceğini ifade etti. Zira ABD tarafı, İran’ın balistik füze programını ve bölgede oynadığı yıkıcı politikalarla teröre destek vermesini sert bir şekilde eleştiriyor. Öbür yandan İran ise, Ruhani’nin dün ifade ettiği üzere teröre destek verdiği iddialarının ve yapılan eleştirilerin kabul edilemez olduğunu kaydetti.

Fransa, İran’ı ziyaret edecek

Fransız resmi kaynaklar, iki ülke arasında hareket sınırının çok dar olduğunu belirtiyor. Buna rağmen Paris, ümidini kesmediğini ve bu bağlamda neler yapılacağını görmek için Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian’ın, önümüzdeki ay Tahran’a bir ziyaret gerçekleştireceğini duyurdu.

Fransa, ABD’ye yakınlık kuruyor

Fransa’nın nükleer anlaşmanın sürdürülmesi için en çok destek veren ülke olduğu sır değil. Ancak diğer konularda ABD ile yakınlık kuruyor. Zira Le Drian, 22 Ocak’ta Tahran’ı, balistik füze programını kısıtlayan 2231 sayılı uluslararası kararı ihlal etmekle suçlamıştı.

13 Aralıkta Fransa bakanı, ülkesinin İran’ın “Akdeniz’den Tahran’a bir eksen kurma” girişimini reddettiğini ve yakın tarihte Körfez Ülkelerine gerçekleştirdiği ziyareti sırasında, “İran hegemonyasını” kınadığını dile getirmişti. İran’da protestolar baş gösterdiğinde ise Paris göstericilere sahip çıkmış ve Tahran’ın bastırma girişimlerini kınayarak İran rejiminden vatandaşların haklarına karşı saygılı olmasını talep etmişti. Öte yandan İran’ın Suriye, Irak, Lübnan ve Yemen’deki politikaları Paris tarafından ‘’istikrarı bozucu’’ şeklinde yorumlanmıştı.

Tek ülke Fransa

Paris ve Tahran arasında bu kadar uçurum olmasına rağmen Fransa, İran konusunda bir rol üstlenebileceğine inanıyor. Paris kaynaklarının görüşüne göre, İngiltere ve Almanya’nın iç politikada mücadele ettiği sorunlara bakılacak olursa ayrıca Washington’un Rusya’yı aracı olarak kabul edemeyeceğine göre bu rolü üstlenebilecek tek ülke Fransa kalıyor.

Paris, Tahran’ın nükleer anlaşmayı sürdürme tarafını seçebilir

Öte yandan Fransız kaynakların ifadelerine göre, ABD tarafının nükleer anlaşmadan çıkacağını söylemesi ve İran’a daha güçlü yaptırımlar uygulayacağı yönünde tehditler savurması Fransa üzerinde baskı yaratıyor. Zira ABD’nin petrol ve gaz sanayisinin Fransa piyasaları üzerindeki etkisi elinde kullanabileceği bir koz şeklinde değerlendiriliyor. Bu durumda Paris, Tahran’ın nükleer anlaşmayı sürdürme tarafını seçebilir veya ABD’nin ek yaptırımlardan tutun da doğrudan askeri çatışmasına kadar gidebilecek tarafı seçecektir.

Avrupalı bir liderin ilk ziyareti olabilir

Paris, Tahran’la olan ekonomik ve ticari ilişkilerini güçlendirmek istiyor. Bu konu Fransa Cumhurbaşkanı Emanuel Macron’un büyük olasılıkla önümüzdeki baharda Tahran’a yapacağı ziyaret öncesi Le Drian’ın bu ortamı oluşturmakla görevlendirildiğini gösteriyor. Eğer bu ziyaret gerçekleşirse Avrupalı bir liderin Tahran’a yapmış olduğu ilk ziyaret olacak.

Paris, İran’ı razı etmek için, nükleer anlaşmayı sürdüreceğinde samimi olduğunu göstermesi gerekir. Bu durum ise ‘’ikinci Kuzey Kore vakası’’ ile karşılaşmamıza sebep olacak.

Parisli yetkililere göre, geçen haftalarda Fransa-İran arasında yaşanan gerginliklere rağmen Tahran’ın önünde arabuluculuk için Paris’ten başka kimse bulunmuyor. Ancak böylesi bir durum Fransız kaynakların ifadelerine göre İran rejimindeki aşırılık yanlıları ile ılımlı taraflar arasındaki ilmeği biraz daha sıkılaştıracak gibi görünüyor. Hatırlanacağı üzere İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif geçen ay Brüksel’de gerçekleşen toplantılarda Avrupalı mevkidaşıyla sıcak pozlar vermişti.