Lütfen yeni siteyi Bekleyiniz: https://aawsat.com/turkish


Ortadoğu haber | Şarkul El-Avsat

İran parlamento başkanlığına dair sıcak savaş | ŞARKUL AVSAT
Bir Sayfa Seçin

İran Parlamentosu’ndaki parlamenter blokların milletvekilleri, çalışmalarını tüm hızıyla sürdürüyor. Dün parlamento çevresinde şüpheli bir paketin bulunması sonucunda ilan edilen “kırmızı alarm” bile onları etkilemedi.

Parlamenter blokların istişareleri, başkan ve yardımcılarının pozisyonuna dair yarış mücadelesinde yoğunlaşırken, anlaşma sağlama girişimleri, Parlamento Başkanı Ali Laricani’nin başkanlık koltuğunu koruma umutlarını canlandırmada başarısız oldu.

Aynı zamanda reformcuların, parlamento çatısı altındaki en önemli koltuğa ulaşmak için mevcut başkanlık bloğundan ayrılma ısrarları neticesinde Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’yi destekleyen koalisyon da pozisyonu kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabilir.

Bloklardaki hareketlilik 1 haftadır devam ediyor. Medya organları, ABD Başkanı Donald Trump’ın nükleer anlaşmadan çekilmesi ve ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ile İran Dini Lideri Ali Hamaney arasındaki krizin derinleşmesinin ardından nükleer müzakere haberlerine paralel olarak, ‘3 ana bloğun parlamentoya liderlik edebileceği’ yönündeki yayınlarını sürdürdü.

Parlamento başkanlığına dair tartışmaların yanı sıra milletvekilleri, dün Hasan Ruhani’nin, İran’ın terörle mücadele yasalarına katılımını sorgulama projesine de tepki gösterdi. Aynı şekilde parlamento başkanlığı da iki ay önce Ruhani tarafından öne sürülen mali kuruluşların iflası yönündeki soruşturma projesinden çekildiğini açıklamıştı.

Milletvekilleri ikna edilmeye çalışılıyor

Haber ajansları, İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Hüseyin Ali Emiri’nin taslağa imza atmaları yönünde 100 milletvekilini ikna etmek için geniş çaplı bir kampanya başlattığını duyurdu. Muhafazakar Milletvekili Mucteba Zu-l Nur, dün taslağın özel komitelerde yürürlüğe girmesini ertelemek üzere protestoda bulunarak, başkanlık heyetinin projeyi oylama sürecinin askıya alınması çağrısı yaptı.

Bu çerçevede seçim mücadelesi, 103 sandalyeyi kontrol eden reformist “Emel” bloğu, 118 milletvekilli “el-Vilayet” bloğu ve 26 ila 29 üyeli “Bağımsızlar” bloğu olmak üzere 3 ana blok arasında sınırlanmış durumda.

İran’ın iç politikasındaki hakim geleneğe göre parlamento, hükümete ve İran Dini Lideri tarafından kullanılan kağıda karşı bir baskı kolu sayılmakta.

Bu bağlamda dün Bağımsız Milletvekilleri bloğunun ‘parlamento başkanlık adaylığının değişmediği’ ilanından sonra parlamentonun mevcut başkanı Ali Laricani’nin adaylığı tekrar onaylandı. Laricani, üst üste üçüncü kez parlamento başkanlığı için rekabete girişirken, daha önce de sekizinci ve dokuzuncu dönemlerde 8 yıl boyunca parlamentoya başkanlık etmişti. Ancak bu yılki seçimlerin Ali Laricani için zorlu geçeceği ifade edildi.

Laricani, parlamentoya girmesinden bu yana “Bağımsızlar” bloğunu yürütüyor. Üyelerinin çoğu ise, uzak ya da marjinal bölgelerden geliyor. Bağımsızlar bloğu, Laricani’nin parlamento oylaması rolüyle ilgili yasa ve meselelerin yürürlüğe geçmesi amacıyla anlaşmaları imzalamasını sağlayan bir kol niteliğinde.

Laricani-Ruhani yakınlaşması

Öte yandan Laricani, muhafazakar milletvekillerinin yapısının değişmesinin ve bazı milletvekillerinin Ruhani karşısında Tahran’da seçim yarışını kaybetmesinin ardından İran Cumhurbaşkanı ile daha yakınlaşmış durumda.

Ancak 2021’deki başkanlık seçimlerinde bazı muhafazakar ve ılımlı milletvekillerinin desteğine rağmen Laricani’nin Ruhani’nin yerine geçme şansı zayıf görülüyor. Öyle ki Ruhani’nin mevcut akımlarından daha güçlü bir destek sağlaması gerekmekte.

Ali Laricani ve Hasan Ruhani, pek çok noktada benzerlik gösteriyor. Zira her ikisi de cumhurbaşkanlığı ve parlamento başkanlığı koltuğunda oturmadan önce ulusal güvenlik danışmanı olarak görev yaptı. Aynı şekilde ikisi de doğrudan Hamaney’in kararıyla tayin edilen en önemli yetkililer arasında.

Reformistlerin adayı Muhammed Rıza Aref

Diğer taraftan reformistler, Muhammed Rıza Aref’i aday göstereceklerini açıkladı. “Nameh News” web sitesinin İran siyasi çevrelerinden aktardığına göre, eski Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi ve eski parlamento başkanı Ali Ekber Natık Nuri, Aref’ten aday olmamasını istedi. Aynı şekilde Natık Nuri’nin, “Ali Laricani’nin ülkenin tanık olduğu mevcut durum kapsamında başkanlık için en iyi seçim olduğunu” söylediği ifade edildi.

Reformist blok, başkan yardımcıları olan Mesud Pezeşkiyan ve Ali Mutahhari’nin pozisyonlarını da korumak istiyor. Öyle ki Mutahhari, reformist liderler olan Mir Hüseyin Musavi ve Mehdi Kerrubi’nin ev hapsinin sonlanmasını talep eden en önemli liderler arasında.

Sazandegi gazetesi ise, Mutahhari’nin bugünkü seçimlerde reformistlerin kırmızı çizgisi olduğunu belirtti.

El-vilayet, Laricani’yi destekleme konusunda kararsız

Öte yandan “el-Vilayet” bloğu, dün sabah saatlerine kadar Laricani’nin adaylığını destekleme konusunda herhangi bir yorumda bulunmadı. Ancak blok, muhafazakar Hamid Rıza Hacı Babai’nin, başkanlık adaylarından biri olduğunu açıkladı.

Kasım Süleymani’den Laricani’ye destek

Devrim Muhafızları’na bağlı Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani ise, muhafazakar milletvekillerine, Laricani’nin parlamentodaki başkanlık görevini destekleme çağrısı yaptı.