Lütfen yeni siteyi Bekleyiniz: https://aawsat.com/turkish


Ortadoğu haber | Şarkul El-Avsat

İran’daki gece gösterilerinde güvenlik güçlerine meydan okunuyor | ŞARKUL AVSAT
Bir Sayfa Seçin

İran’da dün verilen Cuma hutbeleri, rejim destekçilerinim sokağa inerek protestoculara saldırmasına yönelik propagandaya dönüştü. İran’ın birçok şehrinde gece boyunca gösteriler vardı. İranlı yetkililerin gösterilerin 39 yıldır görülmemiş bir şekilde bastırılacağı tehdidine rağmen halk geri adım atmadı. Özellikle Tebriz’deki 50 bin kişi kapasiteli futbol sahası rejim karşıtı sloganlarla yankılandı.

ş

Tahran Cuma Hatibi Ahmed Hatemi, hak sloganları ile başlayan gösterilere tepki gösterdi ve “Biz de halkız ve konuşabiliriz” dedi. Hatip ayrıca internet yasaklarından duyduğu memnuniyeti de dile getirdi. Bu yasakların mevcut fitne nedeniyle konulduğunu söyleyen Hatemi, “İnternet anahtarlarının hükümetin elinde olmasını onaylıyoruz” ifadesini kullandı.

Meşhed’de ise Hamaney’in temsilcisi Cuma imamı Ahmed Âlem el- Hüda, gösterileri sert bir eleştirdiği hutbesinde tek bir kurşun atılmadan sorunun bitirildiğini söyledi. Gösterilerde İran bayrağını yakan kişilere “Humeyni zamanından bu yana hiç İran bayrağı yakılmadı. Hatta Şah zamanında bile devrimciler İran bayrağı yakmamışlardı” diyerek uyarıda bulundu.

Âlem el- Hüda, bir haftadır süren eylemlerin arkasında yatan sebeplerle ilgili suçlamalarda bulunanlara da cevap verdi. Hasan Ruhani taraftarlarından kışkırtıcı ifadeler kullanmamasını istedi. Son cumhurbaşkanlı seçimlerinde Ruhani’nin rakibi olan İbrahim Reisi de emniyet ve yargıdan gerilimi kökten sonlandırmasını talep etti.

Sünni liderlerin önde gelenlerinden Zahidan hatibi Abdulhamit Melazihi ise gösterilerin bastırılmasını eleştirerek çözüm için halkın taleplerinin dikkate alınmasını istedi. Melazihi “Yargıdan siyasete kadar birçok alanda değişime ihtiyaç var” ifadesini kullandı. Hatip konuşmasının devamında “ Yasaların çoğunun toplumun ihtiyaçlarına cevap vermediği test edildi. Bunların düzeltilmesi lazım” dedi.

Melazihi açıklamasında şu ifadeleri kullandı; “Sünniler, her alanda görev almaya hazırdır ve bununla ilgili beklentileri de vardır. Sünniler 40 yıldır ayrımcılığın kalkmasını istiyorlar. İran’da Sünni ağırlık şehirlerdekiler Şii olanlarla yan yana yaşıyor. Ancak şimdiye kadar çoğunluğunu Sünnilerin oluşturduğu bölgelerde bile Sünni bir kaymakam ya da bir daire başkanı atanmış değil.”

İran sokaklarında gerilim artıyor

Emniyet güçleri protestoları bastırmaya çalışırken Cuma Namazı sonrasında sokağa inen rejim destekçileri de Tahran’da bir gösteri düzenledi. Bu gösteri gerilimin daha da artmasına neden oldu. Eylemlerin üçüncü gününde de İran rejim destekçileri Tahran’da Cuma namazı sonrasında gösteri düzenlemişti. Yetkililer yoksulluğa karşı başlatılan eylemlerin bittiğini açıkladığı sırada Tebriz ve Kirman’da da rejimi destekleyen gösteriler yapılmıştı.

İranlı yetkililerden yapılan açıklamalarda ise 28 Aralık’ta başlayan gösterilerin bir komplo olduğu vurgulandı. Olaylara Amerikan, İsrail ve Suudi Arabistan istihbaratının müdahalede bulunduğu öne sürüldü. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da açıklamasında aynı vurgu vardı.

İran’da yayınlanan raporlara göre dün gece birçok şehirde gece gösterileri düzenlendi. Gösteriler özellikle Reşt, Senendec, Ahvaz, Bükan, Kamyaran ve Dezful’da yoğunlaştı. Bazı videolarda ise Tahran, Erak, Şiraz, İsfahan, Zencan ve Meşhed’de polis olağanüstü güvenlik önlemleri aldı.

Tebriz’de 50 bin kişinin önünde BF Traktörsazi ile Bağımsız Tahran takımları arasında oynanan futbol maçı da karnavala dönüştü. İran’ın çeşitli kentlerindeki gösterilerde atılan sloganlar burada yankılandı. Aktivistler Raşt Stadı’nda 20 bin kişinin “Hamaney’e ölüm” sloganı atıldığını aktardılar.

Bilanço ağırlaşıyor

Resmi verilere göre son bir haftadır süren eylemlerde 22 kişi öldü. Ancak eylemlere katılım oranına ilişkin yapılan açıklamalarda çelişki var.

Raporlara göre toplam 9 protestodaki tutuklanan kişi sayısı 1700’e çıktı. Bu tutuklamalar Gülistan, Batı Azerbaycan, Erdebil, Geylan ve Horasan’daki gösteriler sırasında gerçekleşti. İran İçişleri Bakan Yardımcısı Hüseyin Zülfikari, birkaç gün önce yaptığı açıklamada tutuklananların sayısının en fazla 25 olduğunu duyurmuştu.

Görgü tanıklarına göre tutuklamalar caddelerde başlayarak evlere düzenlenen operasyonlarla devam etti. Bazı videolarda tutuklu ailelerinin Tahran’daki Evin Hapishanesi önünde ve İsfahan’da eylemler düzenlediği görüldü.

Olayların üzerinden bir hafta geçmesine rağmen İçişleri Bakanlığı Sözcüsü Selman Samani henüz basının karşısına çıkmadı. İran haber ajansları bölge yetkililerinden olaylarla ilgili bilgi aktarırken Tahran’dan yeni tutuklamalara dair bilgi akışı kesildi. Ancak birkaç gün önce ILNA Haber Ajansı Tahran Vali Yardımcısı Ali Asgar Nasirbaht’a dayandırdığı haberinde tutuklananların sayısının 450’ye ulaştığını aktardı. Hamedan Kaymakamı Ali Hamedani ise olayların arkasında yer alan, yaşları 17-25 arasında değişen 150 kişinin tutuklandığını açıkladı.

Tutuklu sayısı Meşhed’de 138 olarak açıklanırken, Devrim Muhafızları, Reşt kentinde 120 kişinin tutuklandığını duyurdu. Yargı organları diğer illerde gerçekleştirilen tutuklama sayısına ilişkin ise henüz açıklama yapmadı.

İran’daki uluslararası insan hakları örgütlerinden yapılan açıklamalarda ise gösterilerde en az 40 öğrencinin tutuklandığı belirtildi. Ancak İran basını, Tahran milletvekili Bervan Selhoşveri’ye dayandırdığı haberlerde tutuklu öğrenci sayısının 90 olduğunu aktardı. Öğrencilerin İran İstihbarat Bakanlığı’nın elinde olduğu kaydedildi.

İran Merkezi Yargı Başkanı’ndan yapılan açıklamada ise geçen perşembe gününe kadar tutuklananların sayısının 396 olduğu belirtildi. Gülistan Valiliği Emniyet Müdür Yardımcısı Ali Asgar Tahmasibi tarafından yapılan açıklamada ise tutuklu sayısının 150 olduğu kaydedildi. Batı Azerbaycan eyaletinde ise tutuklananların sayısı 30’u aştı. Savcı Muhammed Kayyumi de olayları kışkırttığı gerekçesiyle 6 kişinin tutuklandığını açıkladı. Kirman eyaletinde 80 kişinin Devrim Muhafızları tarafından gözaltına alındığı belirtilirken Kaşan Cumhuriyet Başsavcısı Muhammed Tekbirgu tutuklananların sayısını 60 olarak açıkladı. Erdebil’de de 40 kişinin tutuklandığı kaydedildi.