Lütfen yeni siteyi Bekleyiniz: https://aawsat.com/turkish


Ortadoğu haber | Şarkul El-Avsat

‘Kara At’ Salih yarıştan ayrıldı | ŞARKUL AVSAT
Bir Sayfa Seçin

Onlarca yıldır Yemen’in herhangi bir yerinde, siyah bir atın bilinmeyen bir yöne doğru hızla ilerlediğini gösteren resmi görmeden seyahat etmek imkansızdı. Bu resim, 1982 yılında Sana’da eski Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih tarafından kurulan ve daha sonra Kuzey Yemen olarak adlandırılan Halk Kongresi Partisi’nin amblemiydi. 1990’lı yıllarda Salih’in “ulusal birlik” olarak nitelendirdiği çabalarla beraber Yemen’in iki parçasının birleşmesiyle ‘Kara At’ daha da güçlenmeye başlamıştı.

Peki Kara At neyi sembolize ediyordu?

Sana’daki sarayında yapılan görüşmeler sırasında Salih’e bu soru yöneltildiğinde tereddütlü görünüyordu. Aslında, Salih’in kendisi atın temsilcisiydi. 1974’ten beri Yemen’in sorunlu siyasetinde ‘Kara At’ın kendisiydi.

Yaklaşık kırk yıl içerisinde binbaşı rütbesine terfi eden Albay Salih, öngörülemeyen, ardıl güç mücadeleleri veren, çoğunlukla sefalet ve güzellikteki ülkede kanlı olan unsurdu.

Salih, her seferinde tüketen bir güç ve geçmişin adamı olarak meydana atıldı ve yine her seferinde Yemen’in geleceği üzerindeki ölümcül çatışmalarda yer edinmek için geri döndü.

Salih’in bir zamanlar müttefikleri olan Husilere ve İran tarafından desteklenen aktörlere karşı “sabrı” tükenmiş ve onlardan kurşunlar aracılığıla ayrılma konusunda görüşmeler yapmaya karar vermişti.

Peki Salih’in siyasi ağırlığı neydi?

Salih, ilk yıllarında ana amacının kabile gelenekleri ve Orta Çağ politikalarına hâkim olan bir ülkede “modern ve istikrarlı devlet kurumları” inşa etmek olduğunu iddia ediyordu. 1982 yılına gelindiğinde Salih, siyasi parti konusunda yeterli ilerleme kaydettiğine inandı. Nitekim popüler Genel Halk Kongresi Partisi, farklı gruplardan oluşan bir koalisyon oluşturdu. Yeniliklerin başlıca noktası Salih’in cumhurbaşkanı olarak kabul edilmesi oldu.

Genel Halk Kongresi Partisi tek parti yönetimine tabi olan diğer Arap ülkelerindekilere, özellikle Mısır, Suriye ve Irak’ta başlatılan diğer siyasi yapılara benziyordu. Bununla birlikte, Parti, Cemal Abdunnasır ve Baas Partisi liderliğindeki Arap Sosyalist Parti’den, Hafız Esad ve Irak’ın başını çektiği Saddam Hüseyin’in öncülüğündeki partilerin Suriye’deki iki versiyonundan farklı bir yanı vardı; özel bir ideolojisi olmayan bir Arap Sosyalist Partisi’nden farklıydı. Böylece Parti, şu an hâkim duruma ve cumhurbaşkanının taktik hesaplamalarına bağlı olarak kendisini milliyetçi, sosyalist ya da liberal bir parti olarak tanıtıyordu.

Parti’nin asıl görevi özel hizmetleri dağıtmak için siyasi bir makine olarak hareket etmekti. Parti’nin ayrıca cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinde zafer kazanmak için de bir sorumluluğu vardı. Genel olarak Parti, 1990’da Yemen’in iki parçasının birleşmesinden sonra dahi büyük bir verimlilikle kendisine emanet edilen rolü oynuyordu.

Patlak veren iç savaş partinin temellerinin sarsılmasına neden oldu. Partinin bu iç savaştan sağ çıkması Salih’in kuzeydeki güçlü kabile liderleriyle ilişkilerinden kaynaklanıyordu.

Aslında Genel Halk Kongresi Partisi, ilk andan itibaren birçok büyük zayıflık çekti. İlk olarak, Ali Abdullah Salih’den uzakta olduğu için ona hiçbir zaman bağlı kalamadı. İkincisi, Salih’in yanlış yönlendiren karar alma tarzı, sürekli değişen pozisyonlar nedeniyle Parti’nin net bir siyasi çizgi çizmesi ya da merkezi meseleler üzerinden halkın geniş kesimlerini kendine çekmeye çalışmasını zorlaştırdı.

Parti’nin üçüncü zafiyetiyse esas olarak bölgesel olmasıydı. Yani kuzeydeki merkez üssünden daha fazla büyüyememsiydi. Parti karşıtı sol fraksiyonların ortadan kalkmasına rağmen kökleri Arap Yarımadası’nın güneyinde kurulamadı. Parti’ hâlâ kabile kökenli ve eski müttefiklere sahip birçok bürokratik, siyasi, ticari ve kabile unsurunu temsil ediyordu.

Birkaç gün önce Husiler son görevini ilan ettiğinde, Salih sahneye çıkacak ‘Kara At’ olmayabilirdi. Bununla birlikte Husiler, farkına varıldığı gibi, kuzey Yemen’de mutlak iktidarın kazanılmasıyla bile kolaylıkla aşılması mümkün olan kolay bir engel değildi. Yemen’deki mevcut durumun nihai siyasi karışımı ne olursa olsun Parti’yi oluşturan unsurlar arasında yer alması muhtemeldi.