Lütfen yeni siteyi Bekleyiniz: https://aawsat.com/turkish


Ortadoğu haber | Şarkul El-Avsat

Netanyahu’nun Umman ziyareti Ortadoğu’da tartışılıyor | ŞARKUL AVSAT
Bir Sayfa Seçin

Manama: Mirza el-Huvaldi / Şarku’l Avsat

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Umman’ın başkenti Maskat’ta Sultan Kabus bin Said tarafından kamuoyuna açık biçimde kabul edilmesi yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Merkezi Ramallah’ta bulunan Filistin yönetimi ziyarete sessiz kalmayı seçerken, Umman yönetimi İsrail ile ilişklilerin normalleşme zamanı geldiğini savundu. Hamas ve İran ise ziyarete tepkili.

Umman Dışişleri Bakanı Yusuf bin Alavi bin Abdullah, ülkesinin Filistin ve İsrail taraflarının yakınlaşmalarına yardımcı olacak fikirler sunduğunu, ancak arabuluculuk rolünü oynamadığını söyledi.

Manama Güvenlik Diyaloğu Forumu’nda konuşan Bakan, ülkesi Umman’ın ABD’nin ve Başkan Donald Trump’ın Yüzyılın Anlaşması’na yönelik çabalarını desteklediğini” ifade etti ve konuşmalarını şöyle sürdürdü:

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Umman’ı ziyaret etmesinden bir gün sonra ve Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın Umman’a yaptığı üç günlük ziyaretten ise birkaç gün sonra konuşan Bin Alavi şu ifadeleri kullandı:

Alavi: “İsrail ile ilişkiler normalleşmeli”

“İsrail, bölgede var olan bir devlet. Hepimiz bunu biliyoruz, dünya da biliyor. Belki de İsrail’le (diğer ülkelere) muamele edildiği gibi davranma ve ilişkiler kurma zamanı gelmiştir. Yolun kolay ve çiçeklerle döşenmiş olduğunu söylemiyoruz. Ancak bizim önceliğimiz çatışmaya bir son vermek ve yeni bir dünyaya adım atmak olmalı.”

Hem Abbas hem de Netanyahu, ardı ardına gelen Umman ziyaretlerinde Sultan Kabus’la bir araya gelmişti. Filistin kaynaklarına göre Kabus, Abbas’a görüşleri yakınlaştırmak için Umman’ın arabulucu olmasını teklif etti.

Abbas Umman hakkındaki tepkileri engelledi

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar konu hakkında şunları söylediler: “Abbas bunu memnuniyetle karşıladı. Filistin Devlet Başkanı durumun kurtarılması için tüm arabuluculuk girişimlerini destekliyor. Fakat uluslararası bir mekanizmaya dayanan tanınmış vizyonuna uygun olarak. Abbas, Arap devletlerinin ABD, Rusya, Birleşmiş Milletler ve diğer ülkelerle birlikte bu mekanizmaya dahil olmasını istiyor.”

Görünen o ki Abbas, Netanyahu ile yapılacak olan temaslar ve görüşmelerden haberdardı. Abbas bu sebeple Umman Sultanlığı hakkında FKÖ tarafından kötü bir yorum yapılmasını engelledi.

Sözcülere ve yetkililere Kabus’un Netanyahu ile görüşmesi hakkında yorum yapmaktan kaçınma ve konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmama talimatı verdi.

Umman ise, söz konusu görüşme konusunda sessiz kaldı. Fetih Hareketi yetkilileri, reddedilen “normalleşme” konusundaki açıklamalarını geri çekmek zorunda kaldılar.

Umman Sultanlığı’nın bir atılım gerçekleştirmeyi başarabileceği bilinmiyordu. Ancak Filistinli kaynaklar, hali hazırdaki istikrarsızlığın ışığında bunu görmezden geldiler ve şöyle dediler: “Siyasi bir sürecin nasıl başlatılacağı hakkında görüş ayrılıkları var.”

Ramallah, diğer Arap ülkelerine emsal teşkil etmemesi için İsrail’le açık bir normalleşme başlatmaya teşvik anlamına gelen Umman’ın Netanyahu’yu basına açık olarak karşılamasından rahatsız oldu.

Filistinli yetkililer bunun daha önce değil, bir barış anlaşmasının sonucunda olması gerektiğini belirtiyorlar. Fakat bu, üst düzey bir İsrailli yetkilinin Umman’a yaptığı ilk ziyaret değil.

İsrail-Umman ilişkileri

Eski İsrail Başbakanı İzak Rabin, 1994’te Umman’ı ziyaret etmiş Sultan Kabus bin Said tarafından kabul edilmişti.

1995 yılında, Rabin’in suikasta uğramasından birkaç gün sonra, o dönemde İsrail Başbakanı olan Şimon Peres, Umman Dışişleri Bakanı Yusuf bin Alavi’yi Kudüs’te ağırlamıştı.

1996 yılının Ocak ayında ise, İsrail ve Umman karşılıklı ticari temsilciliklerin açılması konusunda bir anlaşma imzalamıştı. İsrail Dışişleri Bakanlığı o dönemde “Umman, mevcut adımın barış sürecindeki ilerlemenin devam etmesine ve bölgedeki istikrarın artmasına yol açacağına inanıyor” açıklaması yapmıştı.

Bundan dört ay sonra ise Peres, İsrail Ticari Temsil Ofisi’nin resmi açılışı için Umman’ı ziyaret etmişti. Ofis, İsrail bayrağı olmaksızın, İsrailli üç diplomattan oluşan küçük bir ekip liderliğinde çalışmıştı. Bununla birlikte Umman, 2000 yılında El-Aksa İntifadası’nın başlamasıyla birlikte İsrail ile ilişkileri durdurmuş ve ofisi kapatmıştı.

Netanyahu’nun son ziyareti, İsrail ve Umman arasındaki ilk kamuoyuna açık iletişimi temsil ediyor. Ziyaret uzun müzakerelerden sonra gerçekleşti. Netanyahu’ya istihbarat servisi Mossad’ın Başkanı Yossi Cohen, Ulusal Güvenlik Danışmanı Meir Ben Şabbat ve Dışişleri Bakanlığı Genel Müdürü Yuval Rotem eşlik etti.

Tel Aviv ve Umman tarafından yayınlanan ortak bildiride, iki liderin barış sürecini ilerletme yollarını tartıştıkları ve barış ve istikrarın sağlanması bağlamında ortak çıkarları ilgilendiren birkaç konuyu ele aldıkları belirtildi.

İsrail: Bölge ülkeleriyle ilişkileri güçlendirmek için somut bir adım

İsrail Başbakanlık ofisi tarafından yapılan açıklamada ise şu ifadeler vurgulandı: “Netanyahu’nun Umman Sultanlığı ziyareti, Başbakan’ın İsrail’in güvenlik, teknoloji ve ekonomi alanındaki deneyimlerini vurgulayarak, bölge ülkeleriyle İsrail ilişkilerini güçlendirmeyi amaçladığı politikasının uygulanması kapsamında somut bir adım teşkil ediyor.”

Hamas Umman’ı şiddetle kınadı

Netanyahu’nun Umman ziyareti konusunda sessizliği tercih eden Filistin yönetiminin aksine Hamas Maskat yönetimine tepki gösterdi.

Hamas’tan yapılan açıklamada ziyaretin “Filistin halkının tarihi haklarını ve davasının haklılığını destekleyen Arap ve İslam halklarının ruhuyla uyuşmadığı” hatırlatıldı.

Açıklamada “İşgalci İsrail ile her düzeyde ve her türlü normalleşmenin Filistin’in (1948 ve 1967 topraklarıyla) bir bütün olarak özgür olmasına yönelik çabalara karşı olduğu” belirtildi.

Hamas tarafından yayınlanan bildiride, “Umman’ın İsrail ile normalleşme sürecinin hızlandırılması” kınandı. Normalleşmenin, İsrail’in Filistin halkına karşı daha fazla suç işlemesi ve ihlalde bulunmasını, Filistin halkını sırtından hançerlemesini ve Filistin davasından vazgeçilmesini teşvik etmek anlamına geldiği” ifade edildi.

Hamas, Netanyahu’nun Umman’da Sultan Kabus ile görüşmesini şiddetle kınadığı gibi, bazı Arap ülkelerindeki İsrailli politikacılar veya sporcular için gerçekleştirilen ziyaretleri ve görüşmeleri de kınadı.

İran da Sultan Kabus’a tepki gösterdi

Öte yandan Umman ile stratejik ilişkilerini geliştiren Tahran ise, Netanyahu’nun Umman’da kabul edilmesine tepki gösterdi. İran parlamentosunun Uluslararası İlişkiler Başkan Yardımcısı Hüseyin Emir Abdullahiyan, Umman’ın İsrail Başbakanı’nı ağırlamasının “Sultan Kabus bin Said’in her zamanki hikmetli tavrından bütünüyle uzak” olduğunu söyledi. Abdullahiyan, Twitter hesabından yaptığı bir yorumda, “Trump ve Netanyahu Yüzyılın Anlaşması’nın meyvelerini almayacaklar” ifadelerini kullandı.