Lütfen yeni siteyi Bekleyiniz: https://aawsat.com/turkish


Ortadoğu haber | Şarkul El-Avsat

Uluslararası Ceza Mahkemesi’nden, Mehdi’ye Timbuktu Tapınağı’na zarar vermekten 2,7 milyon euro ceza | ŞARKUL AVSAT
Bir Sayfa Seçin

Uluslararası Ceza Mahkemesi, Mali’deki tarihi Timbuktu şehrindeki dini yapıları tahrip etme suçlamasıyla hapis cezası verilen eski militan Ahmed el-Faki el-Mehdi’ye yaklaşık 2,7 milyon Euro değerinde para cezası verdi. el-Mehdi, Timbuktu’daki onlarca mezar ve dini yapıyı yıktığını itiraf etmesi üzerine 2016 yılında 9 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Öyle ki bu şehir UNESCO tarafından korunması gereken insanlık mirası listesine alınmıştı. Bu yapıların tarihi Mali’nin bir ticaret ve tasavvuf merkezi olduğu 14. yy’a dayanmakta. Batı Afrika’nın bu bölgesinde köklü İslam devletleri kurulmuştu. Mehdi’nin hapiste olduğu için cezayı ödeyemeyeceği gerekçesiyle mahkeme, kurbanlar için güven fonundan bunu üstlenmesini istedi. Mahkeme bu tutarı eğitim programı ve ekonomik destek planı olarak Timbuktu şehrine verecek. Belki de evliyalar şehri olarak bilinen bu şehre bir anıt dikilir. Öyle ki bu şehri 5 ve 12. yüzyıllar arasında tarikatlar kurdu ve mezarlıklarında 333 merhumun olduğu söyleniyor.

Yargıç Raul Pangalangan davayla ilgili şöyle dedi, “Dini mezarlara yapılan bu gibi saldırılar, -Timbuktu 2012 yılında el-Kaide örgütünün hakimiyeti altına girince- insanlık hafızası ve ortak bilincin bir parçasının yıkılmasına neden oldu ve bu değer ve bilgileri gelecek nesillere aktarma noktasında insanların elinden bir şey gelmiyor.” Ayrıca 3 yargıçtan oluşan mahkeme heyeti şunları söylediler, “Bireysel tazminatlar, tek geçim kaynağı dini yerler olan kişileri, tarihi mabette merhum olan velilerin torunlarını ve özellikle de turizm gelirleriyle hayatlarını sürdüren tarihi şehrin sakinlerini rahatlatacaktır.”

El-Mehdi’nin davası, 2012 yılında el-Kaide’nin ve müttefiki olan örgütlerin Müslüman Fas devletine yerleşmesi ve kontrollerinin kuzeyde Mali devletine kadar yayılması esnasında vuku bulan olaylara dayanıyor. Olayları el-Kaide İslam şeriatının radikal vizyonuyla uygulamaya çalışıyor. Öyle ki yalan ve hokkabazlıkla savaşa delil olarak mabetleri ve mezarları yıktı.

El- Mehdi Ensaruddin saflarında savaşmış, aynı zamanda Hisbe teşkilatına da başkanlık yapmıştı. Bu teşkilat, Fas İslam devletinde el-Kaide örgütüne bağlı, Timbuktu şehrinin kontrolünden sorumlu ve mabet ile mezarların yıkımını denetleyen polislerdir. Ayrıca Mehdi’nin kürek kullanarak yıkım işlemlerine katıldığı bir videoda görünüyor. el-Mehdi’nin Timbuktu şehrindeki kadim mescidin kapısını açtığı da videoda yer alıyor. Bu kapı, kuma gömülmüş ve açılması yasaklanmıştı. Yerli halk, eski bir hikâyeden dolayı bu kapıya, ‘kıyamet kapısı’ diyor. Açıldığı zaman kıyametin kopacağına inanıyorlar. Ancak el-Mehdi ve el-Kaide’den arkadaşları halkın karşı çıkmasına rağmen kapıyı açtılar. Çünkü kapı turistlerin uğrak yerlerinden biriydi. Ve el-Mehdi Timbuktu şehrindeki İslam polisi birimine liderlik ettiği sürede kabir ve tarihi mezar ziyaretlerini yasakladı. el-Kaide örgüt elemanlarını da bu mezarları gözetlemeleri için görevlendirdi. Böylece yerli halkın buralara ulaşmasını engelledi. Ancak 2013 yılı ocak ayında Fransızlar’ın girmesi el-Kaide’yi şehirden çekilmek zorunda bıraktı ve el-Mehdi ele geçirildi. Ve geçtiğimiz ağustos ayındaki yargılanma süresince el-Mehdi bağışlanmayı istedi. el-Kaide ve Ensaruddin’in kendisini kandırdıklarını belirtti. Ayrıca Timbuktu şehri ahalisi ve Malililer’e özürlerini sundu. Mahkemenin Mali devleti ve uluslararası topluma verdiği zararlara karşı sembolik tazminat cezasını kabul etti.

Ve yargıçlar, tazminat kararının uygulama süreci planını sunmaları için kurbanlar fonuna 16 Şubat’a kadar mühlet verdi. Daha önce 2013 yılında UNESCO, hakları araştırma, durumu inceleme ve şehirdeki mezarlar, mabetler, mescitler ve yazma eserlerden oluşan insani mirasa verilen zararı değerlendirmek için Timbuktu şehrine uzmanlardan oluşan bir heyet gönderdi. Ve heyet şöyle dedi, “Dört binden fazla yazma eser yok edildi veya çalındı. Şehirdeki kütüphanelerde 300 bin yazma eser bulunuyordu. Şehirdeki 16 mabet ve mezar tamamen yıkıldı.”

El-Kaide’nin şehirdeki insanlık mirasına verdiği toplam zarar 11 milyon dolar. Heyet, eski mabet ve mescitlerin restorasyonu için bu tutarın daha da artırılması çağrısında bulundu.

UNESCO heyeti, yerli işçilerden de destek alarak tamamen yıkılmış mabetleri hızlıca restorasyonun işlemlerine başladı.